Pierwszy dzień wiosny:

rejestracja Rejestracja
logowanie Zaloguj się
połącz z fb Połącz z Fb

Niechciany sąsiad, czyli tępienie wilków przez człowieka

Beata Głębocka
data: 31.08.2016
Wilk jest tępiony przez człowieka od zarania dziejów. Proceder ten przybrał na sile szczególnie wtedy, gdy człowiek podjął osiadły tryb życia i rozpoczął intensywną hodowlę zwierząt. To umożliwiło mu uniezależnienie się od konieczności poszukiwania wysokoenergetycznego białka zwierzęcego, a prócz tego zwierzęta dostarczały człowiekowi innych produktów, jak np. kości do wyrobu sprzętu, mleko, skóry, jaja itp.


Zwierzęta hodowlane przebywały pod opieką człowieka i z czasem pozbyły się instynktu, który pozwalał im unikać naturalnych niebezpieczeństw. Jednoczesne, intensywne wylesienia potęgowały kurczenie się naturalnych, wilczych schronień a także schronień ich naturalnych ofiar. Wilki coraz częściej stykały się z człowiekiem oraz z udomowionymi zwierzętami. Jako inteligentne drapieżniki chętnie korzystały z każdej, nadarzającej się okazji do zdobycia łatwego posiłku, jeśli nie był wystarczająco dobrze chroniony. Wtedy to przylepiono im łatkę „szkodników”. Ciągle stanowiły też konkurencję o pokarm, gdyż łowiectwo zawsze odgrywało w życiu człowieka ważną rolę. Tępienie wilka przybierało różnorodne formy. Najczęściej aktywnie na nie polowano, wybierano młode z nor i truto. Funkcja 'wilczarza', to jest człowieka, którego zadaniem było tępienie wilków, istniała w wielu krajach. Na terenach, gdzie watahy wilków przebywają w sąsiedztwie obszarów rolniczych, ciągle dochodzi do konfliktów z człowiekiem. Przy obecnym zaludnieniu właściwie trudno o inne miejsca. Dzikie zwierzęta posiadają odpowiednie mechanizmy obronne, które pozwalają im przeżyć w warunkach naturalnych. Selekcji naturalnej poddawane są osobniki słabiej przystosowane – chore, stare, niedoświadczone itp. W przypadku zwierząt hodowlanych jest zgoła inaczej, gdzie ofiarą wilków może paść praktycznie każde ze zwierząt, które nie zostało odpowiednio zabezpieczone przez człowieka.


   Całkowita ochrona wilka, bez wyjątków i na terenie całej Polski nastąpiła ostatecznie dopiero w 1998 roku. Obecny status prawny tego gatunku reguluje Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody  oraz Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, zgodnie z którymi wilki objęte są ochroną ścisłą. Ponadto wokół miejsc rozrodu (nor) w okresie od 1 kwietnia do 31 sierpnia, powinniśmy tworzyć dla nich strefy ochronne. Wcześniej jeszcze, bo w 1955 roku, wilk został wyjęty spod prawa i według rozporządzenia Ministra Leśnictwa, ze zwierzęcia łownego stał się szkodnikiem. Oznaczało to, że każda osoba mogła wilka zabić w każdym momencie i w dowolny sposób. Wypłacano specjalne nagrody, a myśliwych zobowiązano do bezzwłocznego i radykalnego załatwienia związanych z nim problemów. Walka z tym drapieżnikiem stała się najważniejszym zadaniem dla myśliwych, szczególnie też, że była bardzo opłacalna. W związku z tym wyprodukowano ponad 350 km fladr (sznurki obwieszone czerwonym materiałem budzące strach u wilka), które służyły otaczaniu wilków w ostojach, a potem ich eksterminacji. Powstało też stanowisko „naczelnego komisarza do spraw tępienia wilków”. Eksterminacja wilków doprowadziła do tego, że od okresu powojnia przez kolejne 20 lat stał się on zwierzęciem bardzo rzadkim: w Polsce żyło wówczas kilkadziesiąt osobników, które ukrywały się w najmniej dostępnych matecznikach Bieszczadów i Puszczy Białowieskiej.

 

   Wilk należy według obecnego prawa do zwierząt łownych objętych całoroczną ochroną, podobnie jak żubr, ryś, niedźwiedź i bóbr. Wciąż jednak przeciwne jego ochronie są grupy interesu, tj. myśliwi, hodowcy zwierząt i nierzadko przeciętni ludzie nie posiadający odpowiedniej świadomości przyrodniczej. Ważnym czynnikiem odpowiadającym za śmiertelność wilka jest kłusownictwo. Chodzi o przypadki, gdy wilk zabijany jest z premedytacją albo ginie „przypadkiem” we wnykach czy paściach założonych dla innej zwierzyny np. sarny czy dzika. Przypadki kłusownictwa na wilkach, w tym nielegalnego upolowania przez posiadających legalną broń myśliwych, zdarzają się dość regularnie (w tym roku to już trzeci przypadek). Kilka takich przykładów przytaczam poniżej:

  1. Sierpień 2016 – ofiarą postrzału padła wilczyca Freja, zaobrożowana przez Pracowników Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Strzał padł w rejonie karmiska łowieckiego.
  2. Styczeń 2016 – trzech myśliwych i 1 leśnik zostali przyłapani, gdy skórowali zabitego wilka w lesie k. Leska w Bieszczadach. Fakt ten podejrzani tłumaczyli chęcią sprawdzenia przyczyn śmierci zwierzęcia.
  3. Styczeń 2016 – śmiertelnie postrzelono wilka-basiora przy granicy Wigierskiego Parku Narodowego.
  4. Maj 2013 – młoda samica udusiła się we wnykach k. Mieszkowic w woj. zachodniopomorskim.
  5. Marzec 2012 – znaleziono zabitą przez kłusowników młodą waderę w woj. Podkarpackim. Sprawców nie ujęto.
  6. Styczeń 2012 – uwolniono wilka (samica) z wnyków k. m. Witramowo (gm. Olsztynek, w woj. warmińsko-mazurskie), 150 m od autostrady.
  7. 2011 – dwóch belgów zastrzeliło 2 wilki na polowaniu zbiorowym w Puszczy Drawskiej. Sprawcy otrzymali po 3 lata kary więzienia w zawieszeniu i grzywnę w wysokości 28 tys. zł. Fakt zabicia wilków tłumaczyli pomyłką z jenotem.
  8. 2007 – policja lubelska ujęła handlarzy wilczymi skórami, którymi okazali się lokalni myśliwi mieszkający k. Janowa Lubelskiego. Skłusowali co najmniej kilka zwierząt.

 

  Wilk ciągle pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych zwierząt w naszej faunie. Budzi wiele skrajnych emocji, co często zależy od wykształcenia człowieka, jego wrażliwości, wychowania czy tradycji w których wyrósł. Coraz więcej wiemy o ogromnej roli wilka w przyrodzie, a fakt, że jeszcze niedawno zwalczany był wszelkimi, możliwymi sposobami sprawia, że myśląc o wilku zastanawiamy się nad człowiekiem i jego wszechwładną rolą w przyrodzie. Historia pokazuje jak wiele i jak dużo złego może człowiek uczynić bazując jedynie na swoich przesądach i egoistycznym podejściu do otaczającego środowiska, od którego jest w końcu zależny. Na przykładzie wilka człowiek może się wiele dowiedzieć o sobie, lecz wciąż nie do końca potrafi wyciągnąć z tego wystarczających wniosków. Mam nadzieję, że zmieni się to stosunkowo szybko, zanim będzie za późno, zarówno dla wilka jak i dla nas samych.

 

Źródła:

  1. Kossak S. 1999. Zagrożenia koegzystencji ludzi i wilków. W: Wilk – zagrożenia i przyszłość. Mat. z Sesji Naukowej „Uroczysko”: 31-39. Supraśl.
  2. Nowak S., Mysłajek R. 2000. Tropem wilka. Twardorzeczka 2000.
  3. Nowak S., Mysłajek R. 2016. Poradnik ochrony zwierząt hodowlanych przed wilkami. Stow. dla Natury „Wilk”. Twardorzeczka 2016.
  4. Wajrak A. 2015. Wilk. Wyd. Agora. 



Galeria

Wilk. rys. Marek Kołodziejczyk - http://www.marek-kolodziejczyk.pl/
Wilk. rys. Marek Kołodziejczyk - http://www.marek-kolodziejczyk.pl/

Aby komentować, musisz być zalogowany
Treść: *

avatar usera Romuald Mikusek2016-09-10 10:18

Świetne podsumowanie dające dużo do myślenia


Wasze wiadomości - Najnowsze
Ogólnopolski konkurs Eko Odkrywcy już po raz piaty!  
Wystartowała kolejna edycja konkursu Eko Odkrywcy, który zachęca nauczycieli oraz ich podopiecznych do aktywnego dbania o środowisko. W tym roku na zwycięzców czekają nagrody w postaci dofinansowania projektów ekologicznych 4x po 5000zł oraz 15000zł z przeznaczeniem na Wyprawę Badawczą lub wyposażenie Zielonej Klasy. Motywem przewodnim tegorocznego konkursu jest doświadczanie ekologii ,,na okrągło”, przez 365 dni w roku, dzielenie się wiedzą, poszerzanie swoich horyzontów i eksperymentowanie na całego!  
Czytaj więcej»
Zoo Design Conference we Wrocławiu: o dobrej architekturze w ogrodach zoologicznych
Na cztery dni Wrocław stał się centrum świata ogrodów zoologicznych, międzynarodowe autorytety spotkały się tu w ramach Zoo Design Conference. To największe na świecie wydarzenie poświęcone architekturze ogrodów zoologicznych i akwariów. Konferencja jest kluczowa dla realizacji głównej misji ogrodów zoologicznych: zapewnienia przetrwania zagrożonych gatunków zwierząt i edukacji ekologicznej.  
Czytaj więcej»

»Znamy zwycięzców konkursu Eko Odkrywcy 4»Można już głosować na Eko Odkrywców»Więcej czasu dla Eko Odkrywców
Wasze wiadomości - Najpopularniejsze
Polska przyroda w rozdzielczości full HD
Ogromny postęp w dziedzinie elektroniki spowodował, że lustrzanką cyfrową możemy filmować. Dziś każdy niemal posiadacz nowszego korpusu foto, ma w ręku narzędzie pozwalające nakręcić materiał na film przyrodniczy o jakości technicznej nadającej się do zaprezentowania go w TV wysokiej rozdzielczości (tzw. Full HD).
Czytaj więcej»
Spotkanie z pustułkami.
Będąc w pracy, idąc korytarzem, usłyszałam za oknem przenikliwe nawoływania. Natychmiast skojarzyłam, że musi to być drapieżny ptak. Zaczęłam się pilnie rozglądać...
Czytaj więcej»

»Puławska (nie)pustynia»Magurskie potoki»Bliskie spotkanie.
Napisz artykuł

Napisz swój atrtykuł, dodaj zdjęcia i opublikuj na naszej stronie. Zachęcamy Cię do współtworzenia z nami wortalu polskaprzyroda.pl

Dodaj swój artykuł